Znane i mniej znane zabytki kłodzkich wsi

Marcinów, Żelazno, Romanowo, Ołdrzychowice Kłodzkie, Rogówek

Zabytki Ołdrzychowic

Ołdrzychowice

Ołdrzychowice to jedna z najstarszych miejscowości Ziemi Kłodzkiej, powstała w dolinie Białej Lądeckiej, przez którą przebiegał stary szlak handlowy z Czech do Krakowa zwany Solną Drogą. Po raz pierwszy wieś wzmiankowana została w 1342 r. jako Ullersdorf, a w 1360 jako Ulrici villa. Jej nazwa ma charakter patronimiczny i nawiązuje do imienia założyciela lub pierwszego właściciela. W 1945 r. nazwę wsi zmieniono na Ołdrzychowice Kłodzkie.

W XIV w. dawna osada słowiańska została lokowana na tzw. prawie niemieckim. Od początku istnienia dzieliła się na własność rycerską, część kościelną (tzw. widmut - włączone później do dóbr rycerskich) oraz wolne sędziostwo (mianem tym określano w Ziemi Kłodzkiej sołtysów).

Pierwszym znanym właścicielem Ołdrzychowic był Hanco von Knobelsdorf (1342), przedstawiciel kłodzkiej linii starej miśnieńskiej rodziny rycerskiej. W rękach tego rodu wieś pozostawała do 1480 r. W kolejnym stuleciu majątek rycerski przeszedł w ręce rodziny rycerskiej von Ullersdorf. Na skutek podziałów spadkowych tych dóbr w 1574 r. wyodrębniły się trzy części: Ołdrzychowice Dolne, Środkowe i Górne. W każdej z nich stanął murowany dwór wraz z zabudowaniami gospodarczymi.

Wolne sędziostwo obejmowało dwa folwarki (jeden niedaleko kościoła oraz drugi powyżej zamku), młyn wodny (tzw. dolny) oraz karczmę. Źródła wymieniają kilku sędziów w Ołdrzychowicach: Nicolausa (1378), Jacoba (1384). W latach 1480 – 1493 właścicielem sędziostwa był Paul von Ullersdorf, a następnie jego syn Hieronim. Z kolei w 1. połowie XVI w. majątek znalazł się w rękach Tschischwitzów z Wojborza, którzy w 1546 r. sprzedali sędziostwo miastu Kłodzko.

Szczególnie burzliwy w dziejach wsi był XVII w. W 1621 r. w Hrabstwie Kłodzkim wybuchło powstanie chłopskie, w którym wzięli czynny udział także miejscowi chłopi. Wojska saskie, które w imieniu cesarza wkroczyły na Ziemię Kłodzką najpierw pobiły chłopów w krwawej potyczce pod Ołdrzychowicami, w której miało ich polec aż 200, a następnie splądrowali samą wieś. Ówcześni właściciele wsi – Ullersdorfowie, którzy przeszli na protestantyzm (w rękach protestantów aż do 1622 r. znajdował się również miejscowy kościół) i wystąpili (podobnie jak inne szlacheckie rody kłodzkie) przeciwko cesarzowi podczas tzw. czeskiej rebelii, w 1625 r. zostali ukarani konfiskatą dóbr, które monarcha sprzedał następnie swoim stronnikom: Dwór Dolny zakupił Georg von Zedlitz (w l. 1645 – 1699 był własnością rodziny von Klinkovsky), Dwór Środkowy przeszedł w ręce pułkownika cesarskiego Hansa Caspra von Buchemberg (od 1642 ponownie należał do Ullersdorfów), z kolei Dwór Górny dostał się cesarskiemu kamerdynerowi Thomasowi Saulowi (później często zmieniał właścicieli). W 1646 r. wieś została splądrowana przez przebywające na obszarze hrabstwa wojska szwedzkie. W połowie stulecia w Ołdrzychowicach odnotowano 30 gospodarstw chłopskich, 54 zagrodnicze i chałupnicze.

Wiek XVIII przyniósł zmianę stosunków własnościowych we wsi. Na początku stulecia właścicielami dworów: dolnego i środkowego (pałac) byli Schenckendorfowie, zaś dwór górny znalazł się w rękach von Wallisów z Trzebieszowic (od 1722 r.). W 1744 r. król pruski Fryderyk II skonfiskował dobra von Schenckendorfów i przekazał je: generałowi von Lechwald, hrabiemu de la Motte Fouque (komendant twierdzy kłodzkiej) oraz pułkownikowi von Putkamer. W połowie XVIII w. majątek stanowił własność hrabiów von Hemm (w 1765 r. oszacowano jego wartość na 33911 talarów). Pod koniec stulecia wieś zamieszkana była przez 828 osób i składała się z czterech części: należącej do barona von Hemma (pałac, trzy folwarki, kościół, plebania, szkoła, dwa młyny wodne, 26 gospodarstw chłopskich oraz 119 zagrodniczych i chałupniczych), należącej do grafa Schlabrendorfa (w 1783 r. odkupił majątek od von Wallisów: 5 gospodarstw chłopskich oraz 18 zagrodniczych i chałupniczych), wolnego sędziostwa (własność barona von Hemm: 2 gospodarstwa chłopskie i 9 chałupniczych; część pól dawnego sędziostwa należało do rodziny Kuschel, których epitafia znajdują się przy kościele parafialnym) oraz wolnego gospodarstwa chłopskiego. W 1783 r. Ołdrzychowice zostały po raz kolejny dotknięte powodzią (pierwsza miała miejsce w 1652 r., kiedy woda z Białej Lądeckiej podeszła aż pod zamek). Pod koniec stulecia hrabia von Hemm sprzedał swoje dobra hrabiemu Antonowi Alexandrowi von Magnis, który w 1800 r. gościł w swoim pałacu pruską parę królewską: Fryderyka Wilhelma III z żoną Luizą. Jak wynika to z relacji J.Q. Adamsa (późniejszego prezydenta Stanów Zjednoczonych) wizyta poprzedzona była starannymi przygotowaniami: odbudowana została dawna wieża mieszkalna przy pałacu, w którą w 1798 r. uderzył piorun oraz założony został park przypałacowy ze sztuczną grotą i fontanną. Na pamiątkę tego wydarzenia w 1802 r. przy drodze biegnącej przez wieś hrabia ustawił wysoki na 22,5 m. żelazny obelisk.

Największy rozwój wsi, szczególnie pod względem przemysłowym, nastąpił w XIX w. W 1822 r. w majątku hrabiego Magnisa, wrocławski kupiec Lindheim założył pierwszą na Śląsku mechaniczną przędzalnię bawełny. W latach 40. XIX w. powstała tu także przędzalnia lnu, a w późniejszym okresie nawet elektrownia wodna. Obok zakładu powstało osiedle robotnicze (w 1849 r. fabryka zatrudniała ponad 800 robotników), a od 1823 r. działała tu szkoła fabryczna. W 1837 r. wybudowana została nowa murowana szkoła w Ołdrzychowicach, a w pobliżu kościoła założono szpital (w 1883 r. powstała jeszcze trzecia szkoła – ewangelicka). W połowie stulecia we wsi działały ponadto trzy młyny wodne, browar, gorzelnia, dwa wapienniki, dwa kamieniołomy i cegielnia. W trzech należących do Magnisów folwarkach hodowano ponad 1400 merynosów. Wieś rozwijała się także pod względem turystycznym, stając się celem podróży kuracjuszy z Lądka (atrakcją był m.in. rozległy park w pobliżu pałacu ze sztuczną wyspą na stawie oraz grotą, a także stojący w pobliżu obelisk). W 2. połowie XIX w. działał tu hotel, sześć gospód, poczta z telegrafem, a nawet apteka. W 1897 r. przez wieś przeprowadzona została linia kolejowa z Kłodzka do Stronia Śląskiego.

Na początku XX w. wieś podzielona była pomiędzy Magnisów oraz Oppersdorfów, którzy na miejscu dawnego Dworu Dolnego wybudowali okazały pałac (w 1930 r. ufundowali w nim klasztor SS. Franciszkanek, które założyły tu swój dom prowincjonalny). Przemysłowy charakter wsi wiązał się ze stałym wzrostem liczby ludności: 2595 (1897), 2768 (1921), 2753 (1934).

Po 1945 r. Ołdrzychowice zachowały swój rolniczo – przemysłowy charakter. Na miejscu przedwojennych zakładów do lat 90. XX w. działały m.in.: przędzalnia Kłodzkiego Zakładu Przemysłu Lniarskiego „Lech” (przejściowo część ZPL „Walim”), filia Kłodzkich zakładów Metalowych „Kłomet” oraz filia Zakładów Elektrotechniki Motoryzacyjnej, dając zatrudnienie również mieszkańcom okolicznych wsi. Obecnie we wsi działa wiele instytucji społeczno – kulturalnych (OKSiR Gminy Kłodzko, KGW, OSP – jedna z najstarszych na Ziemi Kłodzkiej, klub sportowy Lechia Ołdrzychowice, szkoła podstawowa i przedszkole, Stowarzyszenie Społeczno – Kulturalne „Jaskier”). Oprócz walorów krajobrazowych (prowadzi tędy czarny szlak turystyczny im. J. Szczypińskiego z Bystrzycy Kłodzkiej do Złotego Stoku), warto zwrócić uwagę na kilka ciekawych, zachowanych we wsi zabytków (kilkadziesiąt obiektów małej architektury sakralnej z XIX - XX w. często o unikatowych walorach, kościół p.w. św. Jana Chrzciciela, czy stojące przy kościele i udostępniane zwiedzającym Mauzoleum Magnisów).

1. Kapliczka fasadowa

Die Fassadenkapelle

Fasádní kaple

2. Krzyż przydrożny

Bogato zdobiona kamienna Pasja z 1832 r. Poniżej Meki Pańskiej, w niszy od frontu płaskorzeźba Maryi Niepokalanego Poczęcia.

Das Wegkreuz Das reich verzierte steinerne Passionskreuz aus 1832. Unter der Leidenschaft Jesu, in der Nische vorne das Flachrelief von Maria der Unbefleckten Empfängnis.

Kříž u silnice Bohatě zdobená kamenná vášeň z roku 1832. Pod vášeni, ve výklenku v předu basreliéf Marie Neposkvrněného Početí.

3. Dawna gospoda

Obiekt zbudowany w 1892 r. Pierwotnie mieścił się tu zajazd „Hermsteinera” (1903), potem zmienil nazwę na "Zum Bieletal" (1912). Obecnie siedziba Ośrodka Kultury Sportu i Rekreacji Gminy Kłodzko.

Das ehemalige Gasthaus Das Objekt wurde 1892 erbaut. Ursprünglich funktionierte hier das Gasthaus „Hermsteiner” (1903), dann änderte es den Namen auf „Zum Bieletal” (1912). Zur Zeit der Sitz des Zentrums der Kultur, des Sportes und der Erholung der Gemeinde Kłodzko.

Bývalý hostinec Budova byla postavena v roce 1892. Původně zde byl tehdy hostinec „Hermsteiner“ (1903) potom změnil svůj název na „Zum Bieletal“ (1912). V současné době sídlo Centra kultury, sportu a rekreace obce Kladská .

4. Kapliczka fasadowa

Die Fassadenkapelle

Fasádní kaple

5. Dawny kościół ewangelicki

Budynek dawnego kościoła z 1883r. przebudowany ze szkoły ewangelickiej. Obecnie budynek mieszkalny.

Die ehemalige evangelische Kirche Das Gebäude der ehemaligen evangelischen Kirche aus dem Jahr 1883 umgebaut von der evangelischen Schule. Zur Zeit das Wohngebäude.

Bývalá evangelická církev Budova bývalého kostela z roku 1883. přestavěn z evangelické školy. V současné době obytná budova.

6. Kapliczka przydrożna

Kapliczka domkowa przykryta kolebkowym dachem. W naczółku prostokątna, przeszklona nisza z krzyżem. Wystrój wnętrza wtórny.

Die Wegkapelle Die Hauskapelle mit dem Tonnengewölbe bedeckt. In der Spitze rechteckige, verglasene Nische mit dem Kreuz. Die Ausstattung des Innenraumes sekundär.

Kaple u silnice Malá domovní kaple pokrytá sudovou střechou. Na štítu obdélníkový prosklený výklenek s křížem. Sekundární design interiéru.

7. Stacja kolejowa

Wzniesiona w 1897 r. w związku z budową linii tzw. Kolei Doliny Białej Lądeckiej, która prowadziła do popularnego wówczas uzdrowiska Lądek-Zdrój (zlikwidowana w 2004 r.).

Die Bahnstation Erbaut 1897 im Zusammenhang mit dem Bau der Linie sog. Bahn des Tales von Biała Lądecka, die zu dem damals populären Kurort Lądek-Zdrój führte (aufgelöst 2004).

Železniční stanice Postavena v roce 1897 v souvislosti s výstavbou tzv Železnice Biała Lądecka , která vedla k tehdy populárnímu lázeňskému středisku Lądek-Zdrój (uzavřena v roce 2004).

8. Kapliczka przydrożna

Kapliczka domkowa na planie kwadratu nakryta czterospadowym dachem. Poświęcona Czternastu Świętym Wspomożycielom. Wystrój wnętrza wtórny. Datowana na XVIII / XIX w.

Die Wegkapelle Die Hauskapelle auf dem Grundriss des Quadrats bedeckt mit dem Walmdach. Gewidmet den Vierzehn Heiligen Helfer. Die Innenausstattung sekundär. Datiert auf XVIII./XIX. Jh.

Kaple u silnice Malá domovní kaple čtvercového půdorysu pokrytá valbovou střechou. Obětována Čtrnácti svatým pomocníků. Sekundární design interiéru. Z 18. / 19. století.

9. Kapliczka fasadowa

Die Fassadenkapelle

Fasádní kaple

10. Krzyż drewniany

Das hölzerne Kreuz

Dřevěný kříž

11. Dawny młyn

Dawny młyn na Białej Lądeckiej w Ołdrzychowicach

Die ehemalige Mühle Die ehemalige Mühle auf Biała Lądecka in Ołdrzychowice

Bývalý mlýn Bývalý mlýn v Białej Lądeckiej v Ołdrzychowicích.

12. Krzyż przydrożny

Kamienna Pasja (wizerunek Chrystusa na krzyżu). Na prostopadłościennym postumencie od frontu widoczna inskrypcja w języku niemieckim. Data wystawienia obiektu (1918) może mieć związek z zakończeniem I wojny światowej (wotum za ocalenie lub upamiętnienie osoby poległej).

Das Wegkreuz Das steinerne Passionskreuz (das Abbild von Christus an dem Kreuz). An dem quadeförmigen Postament von vorne sieht maneine Inschrift in der deutschen Sprache. Das Datum der Objektentstehung (1918) kann mit dem Ende des I. Weltkriegs verbunden sein (Weihgabe für die Rettung oder Gedächtnis eines Gefallenen).

Kříž u silnice Kamenné utrpení (obraz Krista na kříži). Na přední straně obdélníkového podstavce je nápis v němčině. Datum vystavení objektu (1918) může souviset s koncem první světové války (votivní oběť za záchranu nebo připomenutí padlé osoby ).

13. Kapliczka przydrożna

Wybudowana na skarpie barokowa kapliczka domkowa założona na rzucie kwadratu nakryta czterospadowym dachem. Współczesny wystrój wnętrza. Datowana na XVIII / XIX w.

Die Wegkapelle Erbaut an der Böschung die barocke Hauskapelle gegründet auf Grundriss des Quadrats bedeckt mit dem Walmdach. Die zeitgenösische Innenausstattung. Datiert auf XVIII./XIX. Jh.

Kaple u silnice Na svahu postavená barokní kaple s čtvercovo půdorysuvalbovou střechou. Současný design interiéru. Z 18. / 19. století.v.

14. Krzyż przydrożny

Kamienna Pasja wykonana z piaskowca.

Das Wegkreuz Das steinerne Passionskreuz hergestellt aus Sandstein.

Kříž u silnice Kamenny Vášeň z pískovce.

15. Kapliczka przydrożna

Kapliczka domkowa o cechach barokowych nakryta dwuspadowym dachem, od frontu i z tyłu obiektu kolebkowe fasady. Poświęcona Matce Bożej. Wyposażenie wnętrza wtórne. Datowana na XVIII / XIX w.

Die Wegkapelle Die Hauskapelle mit den barocken Eigenschaften mit dem Satteldach bedeckt, vorne und hinten Tonnenfassaden. Dewidmet der Mutter Gottes, Die Ausstattung des Innenraumes sekundär. Datiert auf XVIII./XIX. Jh.

Kaple u silnice Malá domková kaple s barokními prvky pokrytá sedlovou střechou, v přední a zadní části budovy sudové fasády. Věnováno Matce Boží. Sekundární vnitřní vybavení. Z 18. / 19. století.

16. Krzyż przydrożny

Kamienna Pasja datowana na 1880 r. Wszystkie elementy (krzyż, postument, cokół i podstawa) wykonane z tego samego budulca – piaskowca. w obrębie postumentu tablica z inskrypcją w języku niemieckim.

Das Wegkreuz Das steinerne Passionskreuz datiert auf 1880 Jahre. Alle Bauteile (Kreuz, Postament, Sockel und Unterbau) hergestellt aus demselben Baumaterial – Sandstein, innerhalb des Postaments eine Tafel mit der Inschrift in der deutschen Sprache.

Kříž u silnice Kamenná vášeň z 19. století. Všechny prvky (kříž, podstavecy) ze stejného materiálu - pískovce. Na podstavci je deska s nápisem v němčině.

17. Krzyż przydrożny

Kapliczka naziemna Meki Pańskiej. W obrębie postumentu inskrypcja w języku niemieckim. Datowany na XIX w.

Das Wegkreuz Die Bodenkapelle des Leidens Christi. Innerhalb des Postaments eine Inschrift in der deutschen Sprache. Datiert auf XIX. Jh.

Kříž u silnice Nadzemní kaple - vášeň . Nápis v němčině na podstavci. Datuje se na 19. století.

18. Krzyż przydrożny

Kamienna Pasja datowana na XIX w. Wszystkie elementy (krzyż, postument, cokół i podstawa) wykonane z tego samego budulca – piaskowca. w obrębie postumentu tablica z inskrypcją w języku niemieckim.

Das Wegkreuz Das steinerne Passionskreuz datiert auf XIX Jh. Alle Bauteile (Kreuz, Postament, Sockel und Unterbau) hergestellt aus demselben Baumaterial – Sandstein, innerhalb des Postaments eine Tafel mit der Inschrift in der deutschen Sprache.

Kříž u silnice Kamenná vášeň z 19. století. Všechny prvky (kříž, podstavecy) ze stejného materiálu - pískovce. Na podstavci je deska s nápisem v němčině.

19. Pałac Magnisów

Początki dworu sięgają XIV w., kiedy wzniesiono w tym miejscu mieszkalną wieżę rycerską. W 1572 r. dobudowano do niej skrzydło mieszkalne w stylu renesansowym. W XVIII w. przebudowany w stylu barokowym. Z tego okresu pochodzą oficyny dworskie i zabudowania gospodarcze. W XIX w. ówcześni właściciele Magnisowie przebudowali pałac w stylu klasycystycznym. Otaczał go rozległy park. W latach 1949-90 funkcjonował tu PGR. Obecnie w rękach prywatnych.

Das Schloss von Magnis Die Anfänge des Hofes reichen bis ins XIV. Jh. zurück, als man an diesem Ort ein Wohnritterturm errichtete. 1572 baute man einen Wohnflügel im Renaissancestil an. Im XVIII. Jh. baute man ihn im Barockstil. Aus dieser Zeit stammen Hofhinterhäuser und Landwirtschaftsgebäude. Im XIX. Jh. bauten die damaligen Inhaber Magnis das Schloss im klassizistischen Stil um. Es wurde von dem weiten Park umgeben. In den Jahren 1949-90 funktionierte hier Staatlicher Landwirtschaftsbetrieb. Zur Zeit in privaten Händen.

Magnisův palác Počátky soudu sahají do 14. století, kdy zde byla postavena obytná rytířská věž. V roce 1572 k ní bylo přidáno renesanční obytné křídlo. V 18 přestavěn v barokním stylu. Z tohoto období pocházejí hospodářské budovy a budovy dvora . V 19. století přestavěli tehdejší majitelé (rodina Magnisových) palác ve stylu klasicistním. Obklopoval ho velký park. V letech 1949-90 zde fungovala státní farma. Dnes v soukromých rukou.

20. Kapliczka przydrożna

Kapliczka słupowa nakryta kolebkowym dachem. W obrębie postumentu półkoliście zamknięta nisza z rzeźbą Piety. Datowana na XVIII / XIX w.

Die Wegkapelle Die Säulenkapelle mit dem Tonengewölbe bedeckt. Innerhalb des Postaments halbrund geschlossene Nische mit der Pietaskulptur. Datiert auf XVIII./XIX. Jh.

Kaple u silnice Sloupová kaple pokrytá sudovou střechou. Na podstavci je uzavřen půlkruhový výklenek se sochou Piety. Z 18. / 19. století.

21. Dawna remiza

Budynek na planie prostokąta nakryty czterospadowym dachem. Do ściany remizy dostawiona drewniana wieża (dawniej służyła do suszenia węży strażackich).

Die ehemalige Feuerwache Das Gebäude auf dem Plan von Rechteck mit dem Walmdach bedeckt. An die Wand der Feuerwache wurde der hölzerne Turm angebaut (früher diente er zum Trocknen der Feuerwehrschläuche).

Bývalá hasičská stanice Budova má obdélníkový půdorysu , je pokryta valbovou střechou. Připojeno ke zdi hasičské zbrojnice dřevěnou věž (dříve používaná k sušení požárních hadic).

22. Figura św. Józefa

Polichromowana figura świętego przy ul. Kłodzkiej. Na cokole chronostych w języku łacińskim z ukrytą datą powstania obiektu 1730 r.

Die Figur des Heiligen Josef Die polychromierte Figur des Heiligen an der Kłodzkastraße. An dem Sockel ein Chronostichon in der lateinischen Sprache mit dem versteckten Datum der Objektentstehung 1730.

Postava sv. Joseph Polychromovaná postava svatého na ul. Kladka. Na podstavci chronostey v latině se skrytým datem stavby objektu 1730.

23. Krzyż przydrożny

Metalowy krzyż na kamiennym cokole, do którego prowadzą trzy kamienne stopnie. Wzniesiony na miejscu, gdzie do 1974 r. stał obelisk upamiętniającego wizytę pary królewskiej Luizy i Fryderyka Wilhelma III w Ołdrzychowicach (z 1802 r.).

Das Wegkreuz Das Metallkreuz auf dem steinernen Sockel, zu dem drei steinerne Stufen führen. Erbaut an Ort, wo bis 1974 ein Obelisk stand, der der Besuch des Königspaars Liuse und Friedrich Wilhelm den III. In Ołdrzychowice (aus 1802) verewigte.

Kříž u silnice. Kovový kříž na kamenném podstavci, přístupný třemi kamennými schody. Byl postaven na místě, kde do roku 1974 stál obelisk připomínající návštěvu královského páru Luisy a Fryderyka Wilhelma III v Ołdrzychowicích (od roku 1802).

24. Dawny szpital

Wzmiankowany po raz pierwszy w 1830 r., mieścił się w budynku położonym w pobliżu kościoła parafialnego. Jego założenie miało związek z rozwijającymi się w Ołdrzychowicach zakładami przemysłowymi.

Das ehemalige Krankenhaus Erwähnt zum ersten Mal 1830, befand sich im Gebäude, das in der Nähe der Pfarrkirche liegt. Seine Gründung stand im Zusammenhang mit den sich in Ołdrzychowice entwickelnden Industriebetrieben.

Bývalá nemocnice Poprvé zmíněna v roce 1830, byla umístěna v budově poblíž farního kostela. Jeho založení souviselo s průmyslovými závody rozvíjejícími se v Ołdrzychowicích.

25. Mauzoleum Magnisów

Mauzoleum arystokratycznej rodziny von Magnis powstało w 1889 r. z inicjatywy ówczesnego posiadacza Ołdrzychowic Kłodzkich, hrabiego Antona Franza von Magnisa. Po zakończeniu II wojny światowej obiekt przejęty przez parafię. Obiekt udostępniony dla turystów.

Das Mausoleum von Magnis Das Mausoleum der adligen Familie von Magnis entstand 1889 aus der Initiative des damaligen Besitzers von Ołdrzychowice Kłodzkie, den Grafen Anton Franz von Magnis. Nach dem Ende des II. Weltkriegs wurde das Objekt von der Pfarrei übernommen. Das Objet ist für die Touristen zugänglich.

Magnisovo mauzoleum Mauzoleum šlechtického rodu von Magnis vzniklo v roce 1889 z iniciativy tehdejšího majitele Ołdrzychowice Kladsko, hraběte Antona Franze von Magnis. Po skončení druhé světové války budovu převzala farnost. Objekt k dispozici pro turisty.

26. Kościół p.w. Jana Chrzciciela

Wzmiankowany już od 1384 r., pierwotnie pod wezwaniem św. Katarzyny. W obecnej formie wzniesiony w drugiej połowie XV w., przebudowany w 1732 oraz w 1867 r. r. Budowla jednonawowa z wydzielonym prezbiterium i wieżą (1732 r.). Wyposażenie wnętrza głownie barokowe z XVIII w. W pobliżu Mauzoleum Oppersdorfów oraz plebania z XIX w.

Die Kirche des Heiligen Johannes der Täufer Erwähnt schon seit 1384, ursprünglich St. Katharina Kirche. In der jetzigen Form erbaut in der zweiten Hälfte des XV. Jhs, umgebaut 1732 und 1867. Das einschiffige Gebäude mit dem abgetrennten Presbyterium und dem Turm (1732). Die Innenausstattung hauptsächlich im Barockstil aus dem XVIII. Jh. In der Nähe das Mausoleum von Oppersdorf und das Pfarrhaus aus dem XX. Jh.

Kostel pod výzvou Jana Křtitele Zmíněno již od roku 1384, původně na základě sv. Kateřina. Postaven ve druhé polovině 15. století, přestavěn v roce 1732 a v roce 1867. Budova jednolodní se samostatným presbytářem a věží (1732). Vnitřní vybavení hlavně barokni z 18. století. Blízko Mauzolea Oppersdorf a presbytáře z 19. století.

27. Krzyż przydrożny

Kamienna Pasja na prostopadłościennym postumencie z 1836 r. W jego obrębie spolszczony napis. U podstawy krzyża czaszka z piszczelami (symbol wzgórza, na którym umarł Chrystus: Golgota – miejsce czaszki).

Das Wegkreuz Das steinerne Passionskreuz auf dem quadeförmigen Postament aus dem Jahr 1836. Innerhalb eine polonisierte Inschrift. Am Grund des Kreuzes ein Schädel mit Schienbeinen (ein Symbol des Hügels, auf dem Christus gestorben ist: Golgota – Schädelort).

Kříž u silnice Kamenná vášeň na obdélníkovém soklu z roku 1836. V něm polonizovaný nápis. Ve spodní části kříže je lebka se zkříženými hnáty (symbol kopce, kde zemřel Kristus: Golgota místo lebky).

28. Dawna szkoła

Okazały budynek w centrum wsi, zbudowany w 1837 r., w którym do 1945 r. działała szkoła powszechna. Obecnie budynek mieszkalny

Die ehemalige Schule Das prächtige Gebäude im Dorfzentrum, erbaut 1837, in dem bis 1945 die Grundschule funktionierte. Zur Zeit ein Wohngebäude.

Bývalá škola Velka budova ve středu vesnice , postavená v roce 1837, ve které škola fungovala až do roku 1945 společný. V současné době obytná budowa.

29. Figura św. Jana Nepomucena

Polichromowana figura św. stoi obok mostu na Skrzynczanej. Na cokole chronostych w języku łacińskim z ukrytą datą powstania obiektu 1725 r.

Die Figur des Heiligen Johannes von Nepomuk Die polychromierte Figur steht neben der Brücke auf Skrzynczana. An dem Sockel Chronostichon in der lateinischen Sprache mit dem versteckten Datum der Objektentstehung.

Postava sv. Jana Nepomuckého Polychromovaná postava sv. stojí vedle mostu na Skrzynczan ej . Na podstavci chronostey v latině se skrytým datem stavb y objektu 1725.

30. Krzyż drewniany

Das Holzkreuz

Dřevěný kříž

31.Tron Łaski

Unikatowy, bogato zdobiony Pomnik Świętej Trójcy posadowiony na bogato zdobionym barokowym cokole. Na szczycie w symboliczny sposób przedstawiono niebo, na kuli ziemskiej zasiadają: po prawej stronie Bóg Ojciec ukazany jako starzec z berłem w lewej dłoni, a po prawicy Ojca – Syn Boży (Jezus Chrystus) podtrzymującego krzyż. Pomiędzy nimi gołębica – symbol Ducha Świętego. Datowana na XVIII w.

Der Thron der Gnade Das einzigartige, reich verzierte Denkmal der Heiligen Dreifaltigkeit gegründet auf dem reich verzierten, barocken Sockel. An der Spitze stellte man auf symbolische Weise den Himmel dar, auf der Erdkugel sitzen: an der rechten Seite Gottvater dargestellt als Greis mit dem Zepter in der linken Hand, rechts von dem Vater – der Gottessohn (Jesus Christus), der das Kreuz hält. Zwischen ihnen die Täubin – Symbol des Heiligen Geistes. Datiert auf XVIII. Jh.

Trůn Milosti Unikátní, bohatě zdobený Pomník Nejsvětější Trojice sedící na bohatě zdobeném barokní podstavci. Nahoře je symbolicky znázorněna obloha na zeměkoule posadili se: vpravo, Bůh Otec, zobrazený jako starý muž s žezlem v levé ruce, a po jeho prave ruce – Boží Syn (Ježíš Krist) držící kříž. Mezi nimi holubice - symbol Ducha svatého. Datováno do osmnáctého století.

32. Fabryka Lech

Wybudowana w 1822 r. przez wrocławskiego kupca Hermana Dietricha Lindheima była pierwszą maszynową przędzalnią bawełny w Prusach. W kolejnych latach wzniesiono odlewnie i budynki mieszkalne dla robotników (Zakład zatrudniał ok. 900 osób). Po II wojnie światowej działał tu Zakład Przemysłu Lnianego "Lech" (do lat 90. XX w.). Obecnie własność Gminy Kłodzko.

Die Fabrik Lech Erbaut 1822 von dem Breslauer Kaufmann Hermann Dietrich Lindheim war die erste Maschinenspinnerei der Baumwolle in Preußen. In den folgenden Jahren erbaute man Gießereien und Wohngebäude für Arbeiter (der Betrieb beschäftigte ca. 900 Personen). Nach dem II. Weltkrieg funktionierte hier der Betrieb der Leinenindustrie „Lech” (bis den 90-er Jahren des XX. Jhs.). Zur Zeit Eigentum der Gemeinde Kłodzko.

Továrna Lech Byl postavena v roce 1822 vratislavským obchodníkem Hermanem Dietrichem Lindheimem byla to první strojově ovládaná přádelna bavlny v Prusku. V následujících letech byly postaveny slévárny a obytné budovy pro dělníky (bylo zaměstnáno asi 900 lidí). Po druhé světové válce zde působil (až do 90. let) závod na výrobu lnu „Lech“. V současné době ve vlastnictví obce Kladsko.

33e. Pałac Opersdorfów

Wybudowany w XVIII w. przez ówczesnych właścicieli wsi - rodzinę Oppersdorfów. Przebudowany w stylu klasycystycznym w XIX i XX w. Otoczony parkiem. W 1929 r. hrabina Zofia Gabriela Antonia von Oppersdorf sprzedała pałac siostrom franciszkankom szpitalnym. Obecnie jest w nim Dom Macierzysty prowincji polskiej zakonu.

Das Schloss von Opersdorf Erbaut im XVIII. Jh. von den damaligen Dorfinhaber – Familie Opersdorf. Umgebaut im klassizistischen Stil im XIX. und XX. Jh. Von dem Park umgeben. 1929 verkaufte Gräfin Sophie Gabriela Antonia von Opersdorf das Schloss den Krankenschwestern vom Regulierten Dritten Ordens des Hl. Franziskus. Zur Zeit befindet sich hier das Heimathaus der polnischen Ordensprovinz.

Opersdorfský palác Byl postaven v 18. století tehdejšími majiteli vesnice - rodinou Oppersdorf. Klasicistně přestavěný v 19. a 20. století, obklopen parkem. V roce 1929 hraběnka Žofie Gabriela Antonia von Oppersdorf prodala palác špitálním sestrom františkánkom. V současné době zde sídlí dům polské provincie řádu.

34. Krzyż przydrożny

Kamienna Grupa Ukrzyżowanie na prostopadłościennym postumencie z 1934 r. Zachowane dwie figury flankujące (Maryi i św. Jana). Na cokole tarcza z herbem franciszkanów, a nad nią napis w jęz. łacińskim.

Das Wegkreuz Die steinerne Gruppe der Kreuzigung auf dem quadeförmigen Postament aus dem Jahr 1934. Aufbewahrt wurden zwei flankierende Figuren (Maria und der Heilige Johannes). An dem Sockel Wappenschild der Franziskaner, und darüber eine Inschrift in der lateinischen Sprache.

Kříž u silnice Ukřižující kamenná skupina na obdélníkovém podstavci z roku 1934. Dvě sousední postavy (Marie a sv. Jana). Na soklu je štít s erbem františkánů a nad ním nápis v latině.

35. Krzyż drewniany

Das Holzkreuz

Dřevěný kříž

36. Krzyż przydrożny (metalowy)

Das Wegkreuz

Kříž u silnice